Magazin
Početna strana Magazin Tehnološka revolucija Istinski globalna katastrofa 200 godina kasnije – jesmo li izvukli pouke?

Istinski globalna katastrofa 200 godina kasnije – jesmo li izvukli pouke?


Dve nedelje pre Takovskog ustanka, 10. aprila 1815, nakon oko nedelju dana potmule grmljavine koja je holandske kolonijalne vlasti u 1260 kilometara udaljenoj Bataviji podsećala na sasvim neočekivanu artiljerijsku paljbu, tako da su čak i poslale brodove u izviđanje situacije, došlo je oko 7 sati uveče po lokalnom vremenu na indonežanskom ostrvu Sumbavi do strahovite eksplozije planine Tambora, do tog momenta jedne od najviših planina u Aziji istočno od Himalaja.

Danas to nije više slučaj, jer je tokom tog oko jednog sata glavne eksplozije, više od jednog i po vertikalnog kilometra planine pretvoreno u prah i izbačeno u atmosferu brzinama višestruko većim od zvuka. Na mestu dotadašnjeg planinskog vrha pojavila se ogromna kaldera – krater oblika kotla koji nastaje urušavanjem vulkana u do tada skrivenu magmatsku komoru. Ukupno oko 160 kubnih kilometara smrvljene stene, prašine, kamenja i lave formiralo je stub koji se uzdigao čitavih 43 kilometra iznad vulkana, izašavši, dakle, iznad najvećeg dela Zemljine atmosfere.

Poređenja radi, najsnažnija vulkanska erupcija u pisanoj istoriji Evrope, erupcija Vezuva koja se odigrala 79. godine naše ere i razorila rimske gradove Pompeju i Herkulanum, izbacila je u atmosferu “svega” oko 10 kubnih kilometara materijala. (Erupcija koja je negde oko 1600. pre naše ere razorila Santorini i verovatno odigrala ključnu ulogu u propasti drevne Minojske civilizacije na Kritu je bila većih razmera, izbacivši između 40 i 100 kubnih kilometara materijala, mada je to veoma teško danas utvrditi.)


Više informacija na Popular Science

 
vrh strane